การส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนต้น: ตั้งแต่วัตถุประสงค์จนถึงการรับผล
การส่องกล้องช่วยให้เห็นหลอดอาหาร กระเพาะอาหาร และลำไส้เล็กส่วนต้นโดยตรง เพื่อวินิจฉัยโรคแต่เนิ่น ๆ และตัดชิ้นเนื้อหรือรักษาเมื่อจำเป็น
ข้อควรทราบ
- ตรวจโรคทางเดินอาหารส่วนต้นและเชื้อ H. pylori
- ปรึกษารอบการตรวจและการเตรียมตัวเฉพาะบุคคล
- ยืนยันผลจากกล้อง ผลชิ้นเนื้อ และข้อควรระวัง
เป็นการตรวจแบบใด?
การส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนต้นใช้กล้องตรวจหลอดอาหาร กระเพาะอาหาร และลำไส้เล็กส่วนต้นโดยตรง ช่วยวินิจฉัยโรคได้ตั้งแต่ระยะแรกและเก็บชิ้นเนื้อเมื่อจำเป็น ที่ Seoul W Internal Medicine เลือกตรวจแบบใช้ยาระงับประสาทหรือไม่ใช้ยาได้
วัตถุประสงค์หลักคือวินิจฉัยกระเพาะอักเสบ แผลในกระเพาะและลำไส้เล็กส่วนต้น มะเร็งกระเพาะ ติ่งเนื้อ ตรวจเชื้อ Helicobacter pylori และประเมินเลือดออก การตีบ หรือการอักเสบ หากพบความผิดปกติ อาจตัดชิ้นเนื้อหรือตัดติ่งเนื้อร่วมด้วย
อายุและช่วงเวลาที่แนะนำ
ผู้ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไปควรพิจารณาส่องกล้องเป็นประจำทุก 2 ปี แม้ไม่มีอาการทางเดินอาหาร เพื่อคัดกรองมะเร็งกระเพาะและป้องกันโรคทางเดินอาหาร
ผู้มีความเสี่ยงสูง เช่น ญาติสายตรงเป็นมะเร็งกระเพาะ หรือเคยมีโรคทางเดินอาหาร อาจต้องตรวจถี่ขึ้นหลังปรึกษาแพทย์
เมื่อใดควรพิจารณาตรวจ?
ควรปรึกษาเมื่อมีอาการแสบร้อนกลางอก ปวดลิ้นปี่ แน่นหลังอาหาร อิ่มเร็ว อาหารไม่ย่อยต่อเนื่อง น้ำหนักลดหรือเบื่ออาหารโดยไม่ทราบสาเหตุ รวมถึงคลื่นไส้ เรอบ่อย หรืออาเจียนซ้ำ
อุจจาระดำหรืออาเจียนเป็นเลือดอาจบ่งถึงเลือดออกในทางเดินอาหารและต้องประเมินโดยเร็ว ผู้ที่เคยเป็นกระเพาะอักเสบ แผล หรือมี H. pylori มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งกระเพาะ/โรคทางเดินอาหาร หรืออายุถึงเกณฑ์คัดกรอง ควรหารือเรื่องการตรวจกับบุคลากรทางการแพทย์
ต้องปรึกษาอะไรล่วงหน้า?
หลัง 21.00 น. ของคืนก่อนตรวจ ห้ามรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำรวมถึงน้ำเปล่า แจ้งล่วงหน้าหากใส่ฟันปลอมหรือต้องการยาระงับประสาท เช้าวันตรวจโดยหลักให้งดอาหารและยา ยาความดันบางชนิดอาจรับประทานกับน้ำเล็กน้อยได้ แต่ต้องได้รับคำแนะนำจากทีมรักษาก่อน
ต้องตรวจขณะท้องว่าง หากรับประทานอาหารแล้วอาจต้องเปลี่ยนนัด วิธีเตรียมอาจต่างกันตามสุขภาพและรายการตรวจ จึงให้ยึดคำแนะนำเฉพาะจากโรงพยาบาลเป็นหลัก
ควรเข้าใจผลอย่างไร?
สิ่งที่เห็นจากกล้องและผลพยาธิวิทยาของชิ้นเนื้อเป็นผลคนละส่วน หากเก็บชิ้นเนื้อ โปรดยืนยันวิธีและวันรับผล รวมถึงนัดติดตาม หน้านี้เป็นข้อมูลทั่วไป ขอบเขตการตรวจและการรักษาจริงต้องยืนยันระหว่างการปรึกษา
ข้อควรระวัง
หลังส่องกล้องโดยใช้ยาระงับประสาท ห้ามขับรถ ใช้เครื่องจักร หรือตัดสินใจเรื่องสำคัญในวันนั้น แจ้งยาต้านการแข็งตัวของเลือดและยาทั้งหมดก่อนตรวจ ถอดฟันปลอมและเครื่องประดับเจาะเมื่อทำได้ หากถอดไม่ได้ให้แจ้งทีมรักษา
เมื่อใช้ยาระงับประสาท การตรวจรวมการพักฟื้นอาจใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมง หากเก็บชิ้นเนื้ออาจมีเลือดออกเล็กน้อย จึงควรหลีกเลี่ยงกิจกรรมหนักและพักในวันตรวจ
คำถามที่พบบ่อย
การตัดชิ้นเนื้อหมายความว่าเป็นมะเร็งหรือไม่?
ไม่ใช่ การตัดชิ้นเนื้อช่วยแยกการอักเสบ เนื้องอกไม่ร้าย และภาวะอื่น ๆ หรือระบุรอยโรคที่ดูด้วยตาอย่างเดียวไม่ได้ โปรดถามแพทย์ถึงเหตุผลและความหมายของผล
นำผลส่องกล้องจากโรงพยาบาลอื่นมาได้หรือไม่?
ได้ โปรดนำรายงานส่องกล้องและผลชิ้นเนื้อเดิมมาด้วย ข้อมูลนี้ช่วยให้แพทย์เข้าใจประวัติและตัดสินใจว่าต้องตรวจซ้ำหรือไม่
ต้องอดอาหารนานเท่าใด?
ระยะอดอาหารและการเตรียมอื่นอาจต่างกันตามชนิดการตรวจและสุขภาพ โปรดทำตามคำแนะนำเฉพาะจากทีมรักษา
