Nội soi đại tràng: chuẩn bị làm sạch ruột và những việc cần xác nhận sau kiểm tra
Nội soi đại tràng đưa ống nội soi qua hậu môn để quan sát trực tiếp toàn bộ đại tràng từ trực tràng đến manh tràng, giúp chẩn đoán sớm và phòng ngừa ung thư đại trực tràng, polyp và bệnh viêm ruột.
Điểm cần lưu ý
- Chẩn đoán bệnh đại tràng và xử trí polyp
- Tuân thủ thuốc làm sạch ruột và chế độ ăn
- Xác nhận kết quả, giới hạn hoạt động và dấu hiệu cấp cứu
Mục đích của nội soi đại tràng
Nội soi đại tràng giúp chẩn đoán ung thư đại trực tràng, polyp, loét, chảy máu và bệnh viêm ruột như Crohn hoặc viêm loét đại tràng; đồng thời tìm nguyên nhân của tiêu chảy, táo bón, đi ngoài ra máu kéo dài. Polyp phát hiện trong khi nội soi có thể được cắt để góp phần phòng ngừa ung thư đại trực tràng.
Độ tuổi và khoảng cách kiểm tra khuyến nghị
Người từ 50 tuổi trở lên được khuyến nghị nội soi định kỳ 5 năm một lần ngay cả khi không có triệu chứng nghi ngờ. Người có tiền sử gia đình bệnh đại tràng hoặc từng có polyp nên nội soi 2–3 năm một lần. Người sắp định cư, du học hoặc lưu trú dài hạn ở nước ngoài nên nội soi trước ngày xuất cảnh ít nhất 2 tuần.
Thời điểm phù hợp có thể thay đổi theo sức khỏe, tiền sử gia đình, kết quả nội soi và mô bệnh học trước đó; hãy xác nhận với nhân viên y tế.
Khi nào có thể cần nội soi đại tràng?
Hãy tư vấn nếu có máu trong phân hoặc phân đen, cảm giác đi ngoài không hết, đau bụng, tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài, chướng bụng hoặc khó chịu tiêu hóa dai dẳng, sụt cân hoặc thiếu máu không rõ nguyên nhân.
Người từ 50 tuổi thuộc diện tầm soát, có xét nghiệm máu ẩn trong phân dương tính, tiền sử gia đình ung thư đại trực tràng hoặc polyp, hoặc từng cắt polyp cũng có thể cần theo dõi định kỳ và quản lý chặt chẽ.
Chuẩn bị và lưu ý trước nội soi
Seoul W Clinic kê cả thuốc làm sạch ruột dạng nước và dạng viên. Từ 2–3 ngày trước nội soi, tránh thực phẩm nhiều xơ dễ lưu lại như trái cây có hạt, kimchi và cơm ngũ cốc. Về nguyên tắc, không ăn sáng và không uống thuốc vào sáng ngày nội soi; nếu đang dùng thuốc chống đông, thuốc huyết áp hoặc thuốc khác, phải tư vấn trước.
Từ tối hôm trước, uống thuốc làm sạch ruột theo hướng dẫn, tuân thủ hạn chế ăn uống và đúng thời gian. Nếu khó uống hoặc không làm đúng hướng dẫn, không tự ý uống thêm mà hãy liên hệ bệnh viện trước.
Lưu ý sau nội soi
Không khí đưa vào ruột trong khi nội soi có thể gây chướng hoặc khó chịu. Trung tiện, đi bộ nhẹ hoặc chườm ấm bụng có thể giúp giảm triệu chứng. Khi nhu động ruột hồi phục, bắt đầu bữa đầu với một lượng nhỏ thức ăn mềm như cháo.
Sau cắt polyp, để giảm nguy cơ chảy máu muộn, tránh nâng vật nặng, vận động mạnh như leo núi hoặc chơi golf, xông hơi, bay đường dài và uống rượu trong khoảng 1–2 tuần. Chỉ dùng lại thuốc chống đông đã tạm ngưng theo chỉ dẫn của bác sĩ điều trị.
Nếu đau bụng dữ dội không chịu được, sốt cao, chóng mặt, đi ngoài ra lượng máu khoảng nửa cốc giấy trở lên hoặc phân đen, hãy liên hệ bệnh viện ngay hoặc đến khoa cấp cứu gần nhất.
Cần xác nhận gì sau nội soi?
Xác nhận kết quả quan sát và việc có lấy mô hay cắt polyp hay không. Nắm rõ hướng dẫn tại nhà và kế hoạch tư vấn kết quả cuối cùng. Ngoài thời gian nội soi, hãy tính cả thời gian đăng ký, tư vấn và hồi phục.
Câu hỏi thường gặp
Có thể nội soi dạ dày và đại tràng cùng ngày không?
Có thể. Tuy nhiên kế hoạch phụ thuộc vào sức khỏe và lịch hẹn, vì vậy hãy xác nhận khả năng thực hiện đồng thời và cách chuẩn bị khi đặt lịch.
Nếu cảm thấy làm sạch ruột chưa đạt thì sao?
Không tự điều chỉnh liều hoặc đổi lịch. Hãy báo cho bệnh viện lượng thuốc đã uống và tình trạng đi ngoài, sau đó làm theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Có thể lên lịch việc riêng ngay sau nội soi không?
Hồi phục và tư vấn kết quả có thể cần thêm thời gian ngoài thời gian nội soi. Hướng dẫn hoạt động tại nhà thay đổi theo việc có an thần và có xử trí như cắt polyp hay không, vì vậy hãy xác nhận đầy đủ trước khi sắp xếp lịch.
